BÖLÜM 6
İlk teşrif ettiğinde tereddütle karşılanmış, zaman içinde Tanrının bahşettiği bir nimet olarak görülmüş ama, her zaman ‘alsan atılmaz satsan satılmaz’ tatlı bir beladır Çay.
Dünya’nın çok sınırlı bölgelerinde üretilip pek çok insanın temel ihtiyaç maddesi olan bu ürün, önceleri tanrının bir nimeti olarak görülmüş, politikanın, üretim ilişkilerinin veya konjonktürün getirmiş olduğu zaruri sonuç mu diyelim, ne diyelim; bunca yararlı unsurlarına rağmen farklı üretim ürünlerine engel, insanlara radyasyon taşıyan bir araç, üretim koşulları itibarı ile her türlü hastalıkları tetikleyen bir illet durumumdadır şimdilerde çay.
Ne dersek diyelim, Bu gün Lazona da Çay tarlalarını söküp insanlar farklı ürünler yetiştirmeye yöneliyorsa bu, Hükümetlerin ve iktidar partilerinin hatalı politikalarının sonucudur.
Ne ki Çay üreticileri, Hükümetlerin yanlış politikalarına yönelecekleri yerde daha çok kayıtçılar, eksperler, kantarcılarla uğraşırlar. Ayağından Kapan’a tutulmuş ayının zincirlerle cebelleşmesi gibi. Anlayacağınız, müstahsillerin tüm tepkileri, çay bahçesi ile çay alım evi arsında sıkışır kalır. Yıllar boyu bu böyledir. Alışmıştır artık bu yaşama insanlarımız. Bu trajik durum zaman zaman türkülere, destanlara, atma karşılamalara yansır, o kadar.
Yine böyle bir Temmuz sıcağında, KHuthuzişi Aliriza kan ter içinde Çay alımevine çayını götürüp bohça bohça kapıya yığmış satmak için sırasını beklemektedir. Satmaktan öte önce çayının evsafa uygunluğunu tespit için Eksper gelecek, tek tek, bohça bohça kontrol edecektir. Tam ondört bohça çayı tek tek çözdürüp bakacaktır kuşkusuz. Aslında çayı da biraz bozuktur Alirıza’nın . tam da sırt boyunda verimsiz bölgelerin çaylarına sıra gelince eksper de değişmiş aksi gibi. Yalanuzoğli İsmaili gelmiştir. Eski Eksper daha bir hoşgörülü, daha toleranslı davranırdı Aliriza’ya ama İsmail babasının oğlunu tanımazdı bu konuda. Tüm bohçaları kontrol edeceğinden ve seçtireceğinden adı gibi emindi. Her ne kadar çocukluk arkadaşı ve yakın hısımlıkları olmasına rağmen sonuçtan kuşkusu yoktu. Ondört bohçayı tek tek ellemek saatlerini alacaktı Alirıza’nın.
Hiç ümidi yoktu ama yinede insanların biraz olsun seyrelmesini bekliyordu. Belki sona kalırsa Eksper hatır gönül deyip insafa gelebilirdi bir umut eski günlerin hatırına. Yaşamlarında ortak pek çok anı vardı, pek çok özellikleri ortaktı. İkisi de güzel horon kırar, atma karşılamade ikisi de mahirdi mesela. Pek çok atma karşılama seanslarında ikisi bir olmuş, galip gelmişlerdi. Hazır cevaplılıkta ikisine de kimse su dökemezdi ellerine.
Eksper de Alirıza’nın halinden anlamıştı aslında çayının bozuk olduğunu da sesini çıkarmıyor ilgisiz görünüyordu. Vakit akşama dayanmıştı ve habire çay geliyordu. Alımevi tıklım tıklım dolmak üzere iken Alirıza’da hiçbir hareket yoktu.
Sonunda Eksper bir atma gönderdi Alirıza’ya;
Eksper: RİZA VAR DOGASKUYİ JUR SAATHİŞEN BERİ
(İki satir dönüp duruyorsun, yumurtlayacak bir yer bulamadınmı yoksa?)
Alirıza: ÇAYİ GOŞOBİĞATHİ DO VAR BZHİROM AR MSKVA YERİ
(Çayımı sen demeden seçecektim ama müsait bir yer bulamadım)
Eksper: ÇAYİ KHAİ GOŞİĞİ MOT GOPAMTHA GERİ
(Çayını iyice seç eve götürtmeye mecbur etme)
Alirıza: BİĞARE KHARÇAYİŞA MOMİXTASEN ESERİ
(Beni kızdırırsan çayımı karçay’a götürürüm bak bilmiş ol)
Eksper: GOŞİĞİ DO HAK MEŞİ VAŞA DİVA SERSERİ
(se ve buraya ver, aptallık etme sakın)
Alirıza: MUDİRİK MU MOGOŞKU Sİ MUPER EKİSPERİ
(Müdür seni nerden gönderdi, nasıl bir ekspersin sen öyle katı yürekli)
Eksper: NDĞALERİ ÇKU MİXMARNAN BOZ TKVANİ Tİ SERİ
(Benim bir kabahatim yok. Aslında müdür gündüz bizi kullanıyor gece de kızınızı. Aslında onun için eksper müstahsil fark etmiyor. Hoş bende buruya geldiğime memnun değilim.)
Fabrika Müdürü K’ut’uzolularının damadıdır. ‘Boz tkvaniti seri’ derken bunu kastetmiştir.
Böylece nasıl ketempereye geldiklerini, Burada Eksper müstahsil fark etmeyip hepsinin aynı sopa ile sürüldüklerini ilginç bir örnekleme ile anlatmıştır Eksper.
Khai guite bizhirat ar çkvanei bjaçxaşa. Bir dahaki pazara iyi yürekle buluşalım.
