1. Mtuti do kçini
Hem 3hanas muperepete onthule muşi mbelu do xaçku kçinik xvala xvala. Mitti miti var uonuthu; bozope kogamitxves dorthun, badi ğureri uonuthu, biçhepe khurbetişa igzales dorthun, bere-barite.
Heşo umiteli ikomthu akho oxorişi dulyape. Onthule dido khaçhaphi thu çkva. Xolo-ti doxaçku tamo tamo, tasi kododu. İdu oxorişa bakirişi (lincişi) stikhani moiğu do onthuleşi oçhkhendas kodoxu. Bergite letha mulapamthuşa “Bakii (linci) mekçam, bakii steri lazuthi momçi, tito jur gelaçaneri” ya do ixvamu. Çhumani muşis khakhalepes khvaepe konaçkines, na-gyotasu tasepe okhorobus kogyoçhkhes. Tito tito 3xankhumthes.
Hem ndğas onthuleşi oçhkhendas ar khvaişi obğe kododginu. Xaçhkhethis limxana kogokhoru do gonoşine badi muşişi bri3heri dolokunupe kodolokunu. Tis-ti ar kudi kogyotu do khoçiz konungapinu. Çkva dido apelu (epto konamtvalu). Kçinik-ti khatha ndğas oçus kogyoçhkhu. Na-moxtasen khvais kva do nca gyuthalu, omthinu. “Gyauroğli gyauri do ğecoğli ğecepe, ma tkvani şeni pxaçki-i?” ya zophonthu ar khele. Heşopete onthule khinçepeşen muşletinu do çkva tasik çhurumphi keliğu, onthule tişen khudelişa geixançhenu (geiyeşilu). Çkva içodethu-i onthuleşi dulyape do kçinişi ezietepe. Nakho fara tipi khonu, nakho fara morçis (filisis) gubergu, ar khathişi, jur khathişi.
Heşopete tamo tamo monçhinora komoxtu, lazuthik pun3kuli keşiğu. M3ika ukhule (m3ika çkvaşi) jur jur, sum sum khorza kogelidu lazuthik, hakho do hakho, noçite steri. “Enna gogixtare Ğormoti çkimi, na-gakhvandi steri komomçi” ya tku. “E ğormoti çkimi han3ho mtuti do ğeci onthuleşa mot moşkumer” ya do Ğormoti muşis axvamu. Ukhule “Mutu tkvare tkvi, ham mtuti do ğecis var goşolams, xvamas khaphula var nidven” ya tku do onthuleşi tis ar khalivi dokhodu, mşkerişi buthkhapete. Khatha seris khalivi çumethu. Seri ndğaleri khalivis geincirthu. Seris sum otxo fara eiselthu do ar khele khalivişi ogine (3hoxle) na-gelokhidu tenekes biga moçhkhidams, ar khele-ti “Tutais ahahahaaaa... ” ya do okhicoxamthu. E-do, heşopete ğeci do mtuti oşkurinamthu do omthinamthu.
Hem ndğas dido daçhkhindu dorthun. Oxorişi memsofas na xethu steri olurus kogyoçhkhu. Çkva soğuni konanciru. Ar çkva gokhun3xuşkule mjora avlas elazhithu. Khaphineri khaphineri yukhaphu do onthuleşa komekhaxtu. Mekhaxtuşkule so zhirathi. Ar muntxak lazuthi mtel koxisu doren. Mtel oçhkhomu doren. muttu mutu var duthalu doren. “Vaglaxti çkimis do vasaglaxti çkimis” ya tku do ipxasu kçinik. Ğvalepe dipu3xolu. Ar mtutik livadi (onthule) mekharbu dorthun. Kçinik khalivi khala gelaxedu do ar khele ibgarthu, ar khele-ti khore3xumthu.
“E mtuti çkimi mtuti! Akho lazuthi mot miçhkhomi? yaaa...
E mtuti çkimi mtuti! Ma moda gemithali? Yaaa...
E mtuti çkimi mtuti! Ham kçinik mu çhkhomasen var tkvi-i? yaaa...
E mtuti çkimi mtuti! Ma na mağodu domağodu do si hem korbate mu vare do so meepeşa idare? yaaa...”
Nekhna 3hale bağuna, hekho domibağuna.
Cirekhi : Kvaxuleş Nuriye