Godora: 1. Büyük sepet,harar. 2. tkv. Hantal, işe yanamaz adam. (Mu godora k’oçi ren. Ne işe yaramaz insansın)
Elabru3hinu: 1.Aşağıdan yukarı yanlamasına yırtılmak. 2.tkv. Alınganlık göstermek,kızmak darılmak. (Ar şvacis elabru3’u. Hemen kızıp darılıyor)
“Var megoxeni?”: 1. Senin üzerine konmuş bir şey yok mu? (klmz) 2. tkv. İnsafın yokmu, bu kadar vic dansızmısın? (Hem k’oçis çkar var noxen. O çok vicdansız bir adamdır)
Anaçhi khinçi jur khuçxete nikhiden: phn… Anaç kuş (usta,bilen anlamında) iki ayağı ile tuzağa tutulur.
Xocix kraz meşaxtimu: 1. Öküzün boynuzuna girmek. 2.tkv. Yer yarılıp içine girmek. (Xociş kras meşaxtik’on ti gamagoğare. Öküzün boynuzuna girsen de intikamımı alacağım)
Gamoğu: İçeriden dışarıya doğru oymak, içini çıkarmak.2. tkv.İntikam almak (a ndğa moxtasen gamagoğare. Bir gün gelecek intikamımı alacağım)
Thathi maçhveri: 1. Patisi yanmış. 2. tkv. Cimri, nekes. (Metini dido t’at’i meç’ve-i ren Metin çok cimridir)
Ha3hi yoğuthi mundiz dolomobi: 1. Şimdi yoğurdu kıçıma dök. 2. tkv. İş işten geçtikten sonra yapılan çabalar boşunadır anlamına bir deyim. (‘İmam ölünce pilavı kıçına dök’)
Olemkhorobu: 1.mng. (arg) Cinsel erkeklik organını toplayan. 2.mgn. Eskiden Laz erkekleri genellikle vapurla gurbete gider aylarca, hatta yıllarca dönmezlerdi. Kadınlar, kacalarının gurbete gitmelerine pek memnun olmuyorlardı. Vapura da böyle bir yakıştırma yapmışlardı. Ne zaman vapur düdüğünü duysalar (‘Xolo ko moxtu ole mk’orobu’ Yine ereklik organlarını toplayıp götüren geldi bağırıyor’) derlermiş)
Ma hak borthi mtelli çhanda / Ukhule komopti tkvanda: mgn. Ben düğün boyunca orada idim/sonra sizin yanınıza geldim. Genellikle masalların sonunda soylenen bir tekerlemedir.
Tiz goğu: 1. .Herhangi bir şeyi başa sarmak 2. tkv. Başa bela olmak. (K’oçi tis kogomağu Adam başıma bela oldu)
Kithaphozi oçhimoşu: 1. Gemileri sahile çekmeye yarayan kalın halatı bükme işi. 2. tkv. Çok zor bir işi yapma, yaptırma. (Handğa berepek K’it’ap’ozi moç’imoşapez Bugün bana çocuklar zor anlar yaşattılar)
Khurta modu: 1. Don giymek.2. tkv. Genelde kadın donu giymek anlamında kılıbık kiseler, sözünde durmayan ernkekler için söylelen bir deyimdir. M3udi tkv.aşa k’urta moidvi. Yalan konuşacağına kadın donu giy,daha iyi)
Entxozu: 1. Üzerine saç örgüsü gibi örmek. 2. tkv.. Bir konuyu farklı örnekler verip inandırıcı hale getirmek. Ene-sik m3udi isinapu ,Metin-ik kyeontxozu enes bir yalan söyledi ,metin onu tasdik ett, enesin yalanını perçinledi.) 3.mgn. Atma türkü seansında en son ve vurgulu söz söylemek (Xasanı do Musa nitkvapes do musak keontxozu Hasan ile musa türkü atıştılar ve sonunda msşa son sözü söylyip, atmayı bitirdi)
Kvaci ombaru: 1. Taşakların şişmesi. 2. tkv. Kızmak şişinmek. (si isinapamt’aşa ma kavci mambaren. Sen öyle boş konuşuyorsun ki ben şişiniyorum)
Gela3onu: 1. Bir yere kazık dikmek, herhangi bir nesnenin yukarıdan aşağı doğru yere saplanması 2. tkv. İçine yer etm.yüreğine oturmak. (Nenape skani guris ko gelema3onu. Sözlerin yüreğime batt, saplandıı)
Ela3onu: İğne gibi bir nesneyi bir yere sokmak, iliştirmek, herhangi bir nesnenin yandan bir yere saplanması. 2. tkv. Gücüne gitmek bir olayın insanın içine yer etmesi. (Oropa skani kyelema3onu Sevgin yüreğime battı) [3dt.gyela3onu]
M3hu ozhgu: 1. Kurumuş buğday, pirinç vs. sapı gibi sıçmak. 2. tkv. Aşırı derecede korkmak, ödü patlamak veya bir işte çok zorlanmak (Mtuti maz’iru şkule m3’u bz’gvi Ayıyı görünce ödüm başım batladı), (Handğa khalasi mobiğişa m3hu bzhgvi= Bugün kalası getirirken çok zorlandım)
Ti khrin3honu: 1. mng. Buğday veya pirinç başağı başlı, her an kötülük yapabilecek nitelikte insan. Hinoğlu hin(daha çok kadın). Aşe mu tik’lin3’oni ren si var giçkin Ayşe ne hinoğluhin kadındır sen bilmezsin) Khlin3i: Buğday, pirinç vb bitkilerin başak ucundaki iğnemsi şeyler [v3h. Ti khlin3honi]
Gamadadulu: tkv. Gençleşmek, gençleşmek için çaba harcamak. Yaşlı insanların bazen evlenmek veya hovardalık yapmak gibi sebeplerle üstlerine başlarına abartılı bakım yapması. Saçlarını boyaması yeni elbiselerle dolaşması gibi. ‘Zamanzıs öten horoz’ gibi. Hasani ham ndğalepes gamidadulu Hasan bugünlerde ne hikmetse gençleşti)
Ham yaylape khişiz çkuni ren do yazis xemşelepeşi: tkv. Bu yaylalar kışın bizim,yazın hemşinlilerindir. Lazların,yaylalarla ilgili bir söylencesi. [Ham golape inuvas çkuni ren do yazis ti xemşellepeşi ren.]
Ğormoti hamseri: tkv. Aman Allahım anlamında bir ünlem. Çoğu zaman cümlenin başındaki ğor hecesi düşürülüp, ‘Moti hamseri’ olarak da söylenir.
Phethmezon de3hi kçare / Xopur bozo mekçare / Var ephçhopum dotkvana / Ar biga kogekçare: mgn.. Pekmezli ekmek yediririm/Hopalı kız veririm/almam dersen/sopayı kafana indiririm veya Pekmezli ekmek yediriyorlar/Hopalı kız veriyorlar/ ‘almam’ deyince/sıcak kepçeyi başıma vuruyorlar.(Halk arasında söylenen bir tekerleme.) [Pet’mezon de3i mçaman / Xopur bozo momçaman / Var ep’ç’opum ptkv.aşkule / t’u3a k’op’a gemçaman]
Guriz daçxuri okhaphinu: tkv.Yüreğe ateş düşmesi bir anda meydana gelen bir olay karşısında şoke olma hali. (Beres araba mantxu bogni şkule guris daçxuri mik’ap’u. Çocuğa araba çarptı diye duyunca içime ateş düştü)
Gon3oru: 1. Etrafında,civarında elemek. 2. tkv.Kalabalık insan veya hayvan sürüsünün bir anda yok olması ,sayıca seyrelmesi. 3.msk.Aşırı gürültü veya hesap kitap işleriyle kafa şişmesi. (Gudaşi xonarite ti goman3oru. Tulum sesinden kafam şişti)
M3hkhuli ozhgumu: 1. Sivri sıçmak. 2.tkv. İki kişi veya gurup arasında husumeti,olası bir kavgayı belirtir. (Hantepek ar ndğas m3’k’uli z’gvanen. Bunlar birgün kötü kapışacaklar)
Vaglaxti çkimi do vasaglaxti çkimis: tkv. Vay benim baş ve ayakucumdaki mezar taşlarım. Olağanüstü durumlarda ‘bunu da mı görecektim, buda mı başıma gelecekti’ anlamında söylenir.
Oxve3hinale: 1. Yalvarılarak elde edilen nesne. 2. arg. Uçkurlu kadın donu.
Ne oda ne çharthaği / So dorçasen yataği: mgn.. Ne evi var ne çardağı/nereye serecek yatağı. 2.Olduğundan fazla,gösteriş meraklısı. (ayranı yok içmeye/tahtırevanla gider sıçmaya)
Oxoçkhadu: 1. İki nesneyi birbirine çakmak. 2. tkv. Ağız dolusu küfür etm. (Xasanik Mustavas k’a-i koxuç’k’adu. Hasan mustafa’ya fena küfretti)
Oxosvalu: 1. İki nesneyi birbirine sürtmek. 2.tkv. Muhatabına ağza geleni söylemek,azarlamak. (Xasanis koxobusvi. Hasanı fena azarladım,ağzıma geleni söyledim.)
Şoto: tkv. 1. kısa boylu adam.2. tkv. Beceriksiz,sakar
Goxaru: 1. Bir nesnenin dışını yırtmak. 2. tkv. Feveran etmek,bağırıp çağırma eylemi.
Phdthe khoçi var biver: 1. Hiçbir zaman adam olmam. 2.msk. Ani bir olay karşısında şoke olma, korkma durumunda söylenen tümce.
Amanthoru: 1.Bir şeyin aşağıdan yukarıya doğru tutuşması. 2.tkv. Kışmak, öğersemek, kudurmak. (Cezaşi henife didopek gores/han3’o ham biç’epes mu amant’ores. Cezanın hanifeye birçok genç talip oldu/Bu yıl bu gençler kudurdumu nedir?)
İnanç Dolunayda insan gölgesinin başı görünmezse, o kişinin öleceğine inanılır.
Xizari xi3i xi3i / Çkarişen var bizhi3i: mgn . Testere hır hır eder/ kimseden (bu dünyada) gülmedim. anlamında ev halkından, çocuklardan şikayet etme. [xizari xi3i xi3i / ham dunyas var biz’i3i]
Pimpili xuthena: msk. Gür ve kaba sakallı adam anlamında bir deyim (Xut’ena burada çile,yumak anlamındadır)
Badik gezhu didak gekosu: mgn.. ihtiyar sıçtı,kocakarı sildi. Bir insanın gözüne kaçan bir tozu çıkarma esnasında tekrarlanarak söylenir.
Jurçileyiş mundi: İki evlinin kıçı. 2.mgn. Bacağı uyuşan ve karıncalanan kişi, bu tekerlemeyi söyleyerek oğuşturur. Böylece daha çabuk iyi olacağına inanılır.
Şana medvalu: Adı kalmak, anılmak. (Hem xinci doxenapi do şana megodvas. O köprüyü yaptırırsan adın kalır,adın anılır.)
Ubğu: 1. Traş edilmemiş. 2. tkv. Kaba saba,hot zot adam. (Xasani dido ubğu k’oçi ren. Hasan çok hot zot bir adamdır.)
Elathrağalu: argo. Birinin yanında arkadaş olmaya, peşinden gelmeyi istememek. (Hemu xvala idas,si mot elat’rağaler. O yalnız başına gitsin.sen kuyruk olma)
Coğorik on3ore moğu: 1. Köpek elek getirdi. 2. mgn. Dünyanın çivisi çıktı anlamında bir deyim.
3amlalo: tkv. Patavatsız, ne söylediğini bilmeyen adam (Msk.va bozoren do dido 3amlalo ren. çok güzel bir kız ama patavatsız.)
Obğeş taseri: grp. Dölet, plasenta ekintisi [3dt. Mjvabuş taseri,mseliş taseri.]
Mjvabuş taseri: grp.Kurbağa ekintisi. [3dt. Obğeş taseri, mseliş taseri]
Mseliş taseri: grp. Sidik ekintisi. [3dt. Obğeş taseri,mjvabuş taseri]
Alidayiş taseri: msk.. atn.. Ali dayının dölü.. (Demirci ali dayı öylesine elleri nasır tutmuşmuş ki, sıcak nesneler elini yakmazmış. Şimdi sıcaktan etkilenmeyen biri olsa böyle bir terim kullanıp şaka yaparlar (3dt. Mjvapuş, mseliş, Alidayiş taseri.)
Gagna: tkv.Bellek,mantık,izan. 2. msk.. Bu unsurları kullanamayan,dengesiz davranış gösteren (Si ganga var giğuni?. Enin mantığın yokmu?)
Ocaği mekoru: 1. Yanan ateşin yavaş yavaş sönmesi,soğması. 2.tkv. Çeşitli nedenlerle bir ailenin sönmesi, yok olması. (Hafizişi ocaği mekoru. Hafızgillerin nesli tükendi) [3dt.Ocaği meskurinu]
Ocaği meskurinu: tkv.. Yanan ateşin sönmesi [3dt. Ocaği mekoru.] (Mtellik’urbetişa igzales do ocaxi noskurines. Hkmles gurbete gitti,beri yandan ocaklarını söndürdüler)
Ocaği meğuru: 1. Ocağın ölmesi yok olması. [3dt. Ocaği meskurinu,ocaği mekoru]
Ggotanu: 1. Herhangi bir aydınlatma aracı ile etrafa ışık tutmak. 2. tkv. Herhangi bir ihtiyaç için sağa sola bakınmak, aramak. (Çkar para var domoskidu,noğaşa gepta do ar ko gobotana. Hiç param kalmadı çarşıya inip bir bakınayım.)
Gençhareyi: 1. Üstü yazılı olan. 2. msk.. Nakit para. (Genç’areyi kogiğuni? Paran varmı?)
Mençhareyi: 1. Bir yerde yazılı olan yazı,konu. 2. tkv.Alınyazısı,kader. (Hem bazamota skanda menç’areyi ren. O kız senin alınyazın 3. tkv. Akılda tutmak. Ma nosiz mebonç’aram. Ben aklıma yazıyorum.)
Melakhoru: 1. Çıkın,mendil gibi şeylerle bir nesneyi içine koyup bağlamak. Bohça yapmak. 2. Tkv. Akılda tutmak,aklın bir köşesinde saklamak. ( Bu söylediklerimi aklının bir köşesinde sakla.)
Godora: 1. Büyük sepet,kemre sepeti. 2. tkv. Şişman, hantal insan. (Xasani dido godora k’oçi ren. Hasan çok hantal biridir.)
Ar khuçxete oxoronu: 1. Tek ayak üzerinde oynamak. 2. tkv. Şımarmak, şımarıkça davranmak. (Bozomota ar k’uçxete ixorons. Kız çok şımarıkça hareket ediyor.) 3. tkv. Nispet yapmak (Mtel dulyape doçodinu do a3’i ar k’uçxete ixorons. Tüm işlerini bitirdi şimdi dosta düşmana nispet yapıyor.)
Mimilikhiz geladginu: 1. Sivri bir noktada tehlikeli bir biçimde durmak. 2. tkv. Hopalalık, geleceğini düşünmeden hareket etmek. (Hem bozo mimilik’is geladgin. O kız kötü yola düştü düşecek,önünü görmeden hareket ediyor)
Martemskva: 1. Komşu güzeli. 2.msk. Hoppala,fingirdek.(bayanlar için) (Martemsk.va steri goi3’k’en. Hoppala kızlar gibi,gözü dışarıda,sağda solda)
Lodora: tkv. Korkak,pinti,kararsız. (Ak’o lodora na t’i var miçkit’u. Bu kadar korkak olduğunu bilmezdim.
Cablaxothi: tkv. Beceriksiz, dangıl dungul adam. Hem cablaxot’i k’ala mot mosinapapam. O ne dediğini bilmeyen adamla beni muhatap etme)
